Bölge

Gümüşlük

Bodrum’un parıltısından uzak, kendi saatiyle yaşayan bir köy. Evlerimizden arabayla birkaç dakika.

Myndos’un üzerinde bir köy

Gümüşlük, antik Myndos kentinin kalıntıları üzerinde duruyor. Myndos, Karya kıyısında Troizen’den gelen Dorlar’ın kurduğu bir liman kentiydi. Güçlü surları ve korunaklı limanıyla biliniyordu.

MÖ 334’te Halikarnassos’u kuşatan Büyük İskender, önce Myndos’u bir baskınla almayı denedi. Halikarnassos’tan gelen destekle kent onu geri püskürttü. Bizans döneminde Myndos bir piskoposluk merkezi oldu.

Bugün kalıntılar koyun çevresine dağılmış durumda: bahçe duvarlarında, zeytinliklerin arasında, berrak suyun dibinde. Kıyıdaki bazı yapıların kayıtlara geçmemiş bir depremle sulara gömüldüğü düşünülüyor. Bu yüzden Gümüşlük’te denize girmek biraz da tarihin üstünde yüzmek demek.

Antik yazarlar da Myndos’tan söz eder. Herodot, İon İsyanı’na giden olayları anlatırken Myndoslu kaptan Skylaks’ın hikâyesine yer verir. Athenaios, Myndos çevresinde yetişen şarabın sindirime iyi geldiğini yazar. Küçük bir kentti, ama adı yüzyıllar boyunca unutulmadı.

Tavşan Adası

Suyun içinden bir yol

Koyun ortasındaki Tavşan Adası’na kıyıdan yürüyerek geçebilirsiniz. Su sığ, çoğu yerde diz boyu; ayağınızın altında antik yapıların temelleri.

Adada da Myndos’tan kalıntılar var. Kaygan taşlar için deniz ayakkabısı getirin, sabah erken ya da gün batımına yakın gidin.

Gün batımı

Gümüşlük batıya bakar. Akşamüstü insanlar yavaş yavaş kıyıya iner: kimi iskelede oturur, kimi ayaklarını suya sokar, kimi masasını erkenden ayırtır. Güneş adaların arkasına inerken konuşmalar alçalır.

Gümüşlük’te gün batımı bir manzaradan çok bir alışkanlık. Her akşam aynı saatte, aynı yerde, sessizce tekrarlanan küçük bir tören. Eski Yunanlılar bu saati Hespera’ya bağlardı: akşamın ve gün batımının altın ışığının tanrıçasına. Adımızı ondan aldık.

Kumda masalar

Koy boyunca balık ve meze lokantaları dizilir. Masalar kumun üstünde, suyun birkaç adım gerisinde. Önce mezeler gelir: otlar, zeytinyağlılar, deniz börülcesi. Sonra günün balığı. Yanında rakı ya da beyaz şarap.

Gümüşlük hâlâ bir balıkçı limanı. Teknelerin döndüğünü görebilir, akşam yemeğini balıkçıların ağından çıkan balıktan seçebilirsiniz. Yazın akşamları kalabalık olur; masanızı önceden ayırtmak iyi fikir.

Sabahtan geceye

Gümüşlük’te bir gün

1. Sabah

   Sakin koyda yüzme

   Sabah su durgun ve kıyı boştur. Tavşan Adası’na yürüyerek geçin, antik temellerin üstünden dönün.

2. Kahvaltı

   Liman kenarında

   Balıkçı teknelerine bakan bir masada kahvaltı. Çarşamba ise köyün haftalık pazarına uğrayın.

3. Öğle

   Karakaya’ya çıkış

   Gümüşlük’ün yukarısındaki eski taş köy Karakaya’ya çıkın. Dar sokaklar, eski evler ve aşağıda uzanan koy.

4. Öğleden sonra

   Gölge ve kitap

   Sıcak saatlerde bir ağaç altı. Gümüşlük Akademisi’nin etkinliklerine göz atın ya da sadece dinlenin.

5. Akşamüstü

   Gün batımına iniş

   Güneş inmeden kıyıya inin. İskelede ya da kumda bir yer bulun, telefonu cebe koyun.

6. Akşam

   Kumda balık

   Mezeler, günün balığı, yavaş bir sofra. Ayaklarınız kumda, ışıklar suya vuruyor.

7. Gece

   Taş ocağında müzik

   Temmuz ortasından eylül başına festival zamanı ise Koyunbaba’daki Antik Taş Ocağı’nda bir konser. Sonra Kadıkalesi’ne, sessiz bahçeye dönüş.

Taşta, kumda, suda

Uluslararası Gümüşlük Müzik Festivali 2004’ten beri her yaz yapılıyor. Bodrum Klasik Müzik Derneği’nin düzenlediği festival, kabaca temmuz ortasından eylül başına kadar klasik müzik ve caz konserleriyle sürüyor.

Ana sahne Koyunbaba’daki yaklaşık 2.500 yıllık Antik Taş Ocağı. Halikarnas Mozolesi’nin taşlarının buradan kesildiği anlatılır. Kayaların arasında, açık gökyüzü altında dinlenen bir konser kolay unutulmaz. Festivalin “Suda, Kumda, Taşta” adlı dizileri sahneyi bazen kıyıya, bazen suyun kenarına taşır. 2012’den beri festival kapsamında bir piyano yarışması da düzenleniyor.

Kış

Mandalina ve sessizlik

Yarımada narenciye bahçeleriyle dolu. Kasımdan şubata kadar Bodrum mandalinası toplanır; köy yollarında kokusu duyulur. Bizim bahçede de mandalina ve portakal ağaçları var.

Kışın yaz kalabalığı çekilir, köy yerlilerine kalır. Bazı yaz mekânları kapanır, deniz kenarında yürüyüş yolu boşalır. Gündüzleri çoğu zaman 15 °C civarında ve güneşli. Gümüşlük’te kış başka bir yolculuk.

Karakter

Gümüşlük’ü Gümüşlük yapan

Antik bir zemin Myndos’un kalıntıları koyun çevresinde, adada ve suyun altında.

Alçak yapılar Arkeolojik sit alanı olduğu için yüksek bina yok. Köy dokusu korunmuş.

Batıya bakan koy Yarımadanın en çok sevilen gün batımı noktalarından biri.

Balıkçı limanı Tekneler hâlâ sabah denize açılıyor. Akşam sofrası buradan kuruluyor.

Taş ocağında müzik Yazın Koyunbaba’daki antik taş ocağında klasik müzik ve caz.

Narenciye bahçeleri Kışın mandalina hasadı. Yol kenarlarında portakal ve limon ağaçları.

Kışın Gümüşlük

Kış, Gümüşlük’ü en iyi tanıyabileceğiniz mevsim. Limanda tekneler sıralanır, kıyı yolunda birkaç yürüyüşçü ve köpeğiyle dolaşan bir komşu dışında kimse yoktur. Güneşli bir öğleden sonra Tavşan Adası’na bakan bir masada çay içmek, kuzeyin gri kışından çok uzak bir duygu.

Akşamları erken kararır, ama gün batımı kışın da aynı yerdedir. Açık kalan birkaç lokantada köylülerle aynı salonda yemek yersiniz. Uzun kalanlar için bu, yaz misafirlerinin hiç görmediği bir Gümüşlük.

Karakaya, Koyunbaba, Dağbelen

Gümüşlük’ün arkasındaki tepelerde küçük köyler var. Karakaya, Gümüşlük’e yukarıdan bakan eski bir yamaç köyü; buradan izlenen gün batımı koyu bütünüyle gösterir. Koyunbaba festivalin taş ocağına ev sahipliği yapar. Dağbelen ise iç kesimde, daha da sakin. Yakınlardaki Gümüşlük Akademisi, sanat ve kültür etkinlikleriyle bu sessiz tepelere ayrı bir hayat katar.

Bu köyleri arabayla bir öğleden sonrada gezebilirsiniz; ama yürüyerek ya da bisikletle gitmek, yarımadanın yavaş ritmini daha iyi hissettirir.

Gitmeden önce birkaç not

• Tavşan Adası’na geçerken deniz ayakkabısı giyin; taşlar kaygandır.
• Yazın, özellikle gün batımı saatinde, akşam yemeği için masanızı önceden ayırtın.
• Köy pazarı çarşamba günleri kurulur.
• Festival programını ve biletleri erkenden takip edin; taş ocağındaki konserler çabuk dolar.
• Koy çevresi korunan bir alan: kalıntılara basmayın, taş toplamayın.
• Kışın hangi mekânların açık olduğunu İrfan’a sorun.

Myndoslular, kapılarınızı kapatın; yoksa kentiniz dışarı kaçacak.

Sinoplu Diogenes, Myndos’un küçük kentine göre fazla büyük kapıları için

Kadıkalesi’nden Gümüşlük’e

Evlerimiz, Gümüşlük ile Turgutreis arasındaki Kadıkalesi’nde. Gümüşlük arabayla yaklaşık 5–7 dakika. Siteye 100 metre mesafedeki durak üzerinden dolmuşla da gidebilirsiniz.

Gündüzü Kadıkalesi’nin sakin plajında geçirip akşam Gümüşlük’e inmek, burada kalmanın en güzel yanlarından biri. Kalabalık saatlerde köyden ayrılıp bahçenin sessizliğine dönmek de öyle.

İrfan’ın önerileri

Gün batımı, sofra, tarih

Ev sahibinin Gümüşlük’te sevdiği yerler.

Tarih & kültür 2,2 km

Tavşan Adası ve Myndos

Antik Myndos’un kalıntıları koyun çevresine ve Tavşan Adası’na dağılmış durumda. Sakin günlerde kumsaldan, suya gömülü eski bir yolun üzerinden diz boyu suda yürüyerek adaya geçilir.

İrfan’ın notuAda arkeolojik alan ve erişim zaman zaman kısıtlanıyor; gitmeden bana yazın, o haftaki durumu söyleyeyim.

Yol tarifi

Yeme & içme 2,4 km

Gümüşlük sahili ve balık lokantaları

Koy boyunca sıralanan balık ve meze lokantaları masalarını kumun üstüne, suyun birkaç adım ötesine kurar. Sit alanı olduğu için kıyı alçak yapılı ve köy dokusunu korumuş.

İrfan’ın notuBalığı menüden değil tezgâhtan seçin, yazın ise gün batımı masası için mutlaka yer ayırtın.

Yol tarifi

Tarih & kültür 5,1 km

Antik Taş Ocağı, Koyunbaba

Koyunbaba’daki yaklaşık 2.500 yıllık taş ocağı; Halikarnas Mozolesi’nin taşlarının buradan çıkarıldığı anlatılır. Yazın Uluslararası Gümüşlük Müzik Festivali’nin ana sahnesi.

İrfan’ın notuFestival temmuz ortasından eylül başına sürüyor; taşların arasında bir akşam konseri için biletleri erkenden alın.

Yol tarifi

Tarih & kültür 0,4 km

Kadıkalesi Rum kilisesi

Köyün içinde, 19. yüzyıldan kalma bir Rum Ortodoks kilisesinin kalıntısı. Bugün yalnızca duvarları ayakta, ama köyün geçmişini anlatan en güzel iz.

İrfan’ın notuPlaja inerken iki dakikalık bir sapma yeter; akşamüstü ışığı taş duvarlara çok yakışıyor.

Yol tarifi

Gün batımı 3,3 km

Turgutreis kıyısında gün batımı

Turgutreis’in uzun kumsalı ve kordonu, yarımadanın gün batımıyla bilinen kıyılarından. Güneş açıktaki adaların arkasına iner.

İrfan’ın notuKordonun kuzey ucuna, balıkçı barınağına doğru yürüyün; kalabalık orada seyrelir.

Yol tarifi

Tarih & kültür 16,2 km

Bodrum Kalesi

Rodos Şövalyeleri’nin 1402’de inşa etmeye başladığı kale; içinde Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi yer alır.

İrfan’ın notuKışın gidin; avlular neredeyse boş olur ve surların üstünden limana uzun uzun bakabilirsiniz.

Yol tarifi

Harita

Gümüşlük ve çevresi

Plajlar, gün batımı noktaları, antik kalıntılar, lokantalar ve köyler.

Kalış

Gümüşlük’e yakın kalın

Bahçede üç sakin ev, köye birkaç dakika. Yılın her ayı.

Evleri görün WhatsApp’tan yazın